Dây điện chống cháy là dòng cáp điện có thiết kế đặc biệt để duy trì khả năng dẫn điện và chống lan truyền lửa trong một khoảng thời gian từ 30-180’ khi có hoả hoạn xảy ra. Tác dụng chính của sản phẩm là đảm bảo hệ thống chống cháy, cứu hoả và đảm bảo an toàn cho người dùng khi có hoả hoạn xảy ra.
1. Dây điện chống cháy là gì?
Dây điện chống cháy là loại cáp điện được thiết kế với khả năng hoạt động ngay cả khi xảy ra hoả hoạn trong khoảng thời gian nhất định. Dây có khả năng truyền điện đến các thiết bị khẩn cấp như máy hút khói, máy bơm nước và hệ thống âm thanh báo cháy. Dây cáp điện chống cháy được lắp đặt trong các mạch khẩn cấp ở bệnh viện, sân bay, đường hầm, tàu điện ngầm, …
Dây điện chống cháy có thể hoạt động ổn định ở nhiệt độ cao lên đến 300oC. Nó có lớp vỏ bọc chống cháy được làm từ vật liệu cao cấp, đặc biệt không chứa Halogen và không phát sinh khí độc khi xảy ra hoả hoạn.
2. Cấu tạo của dây cáp điện chống cháy
Dây điện chống cháy có cấu tạo đặc biệt để duy trì khả năng dẫn điện trong thời gian ngắn khi xảy ra hoả hoạn. Cấu tạo của dây gồm nhiều lớp vật liệu chịu nhiệt như:
2.1. Lớp lõi đồng và lớp Mica bảo vệ
Lõi đồng và mica bảo vệ là những thành phần cấu tạo quan trọng giúp tăng khả năng chịu nhiệt và cách điện của dây cáp điện chống cháy.
- Lõi đồng dẫn điện: Lớp lõi được làm từ đồng nguyên chất, có dạng sợi đặc hoặc nhiều sợi tiết diện nhỏ bện lại với nhau.
- Lớp băng Mica chống cháy: Được quấn trực tiếp bên ngoài lõi đồng, lớp mica có đặc tích cach điện, không thấm nước và chịu được nhiệt độ cao đến 950oC tối đa trong khoảng 180 phút. Trong trường hợp xảy ra hoả hoạn, lớp mica bảo vệ vẫn giữ được hình dạng để ngăn chặn việc lõi đồng bị chập mạch, giúp hệ thống báo cháy, đèn thoát hiểm và bơm cứu hoả hoạt động.
2.2. Lớp vỏ FR-PVC và LSFH (ít khói, không độc)
Các lớp vỏ bọc ngoài cùng có tác động lớn đến khả năng ngăn chặn ngọn lửa lan rộng và bảo vệ sự an toàn cho cáp điện.
- Lớp bảo vệ, cách điện FR-PVC: Đây là lớp nhựa PVC được bổ sung các chất phụ gia chống cháy. Nó làm nhiệm vụ cách điện, bảo vệ cáp khỏi tác động cơ học hoặc độ ẩm. Khi có hoả hoạn, vật liệu này giúp hạn chế tối đa việc bắt lửa và tự động tắt khi có nguồn nhiệt bên ngoài bị loại bỏ.
- Vỏ bọc FR-PVC: Đây là vật liệu công nghệ tiên tiến nhất hiện nay. Khi xảy ra cháy, lớp vỏ bảo vệ này sẽ tự động giải phóng một lượng nước vừa đủ để làm mát, ít khói và không chứa các khí độc như halogen, bảo vệ an toàn cho tính mạng con người.
3. Các loại dây điện chống cháy phổ biến
3.1. Cáp chống cháy tiêu chuẩn (FR-CV): Cu/Mica/XLPE/FR-PVC
Cáp chống cháy tiêu chuẩn FR-CV có lõi được làm từ đồng nguyên chất, đảm bảo khả năng truyền tải và sự ổn định trong quá trình hoạt động. Lớp bảo vệ bằng mica chịu nhiệt quấn quanh lõi đồng có tác dụng ngăn chặn tình trạng ngắn mạch khi lớp cách điện bị nóng chảy. Vỏ cách điện XLPE cách điện bằng polyetylen liên kết chéo, chịu được nhiệt độ làm việc cao đến 90oC liên tục.
Lớp vỏ ngoài cùng được làm từ FR-PVC kháng cháy, ngăn chặn ngọn lửa cháy lan dọc theo tuyến cáp. Dây cáp này thường được dùng cho hệ thống điện dự phòng, thang máy và hệ thống chiếu sáng khẩn cấp trong các công trình.
3.2. Cáp chống cháy ít khói không Halogen (LSFH)
Dây cáp điện chống cháy ít khói không halogen LSFH sử dụng vật liệu vỏ không chứa các nguyên tố Clo, Flo và sinh ra ít khói nên giữ được độ an toàn cao. Khi bị cháy, cáp không sinh ra khí độc Axit Halogen, có vai trò làm tránh gây ngạt thở cho con người và không tạo hơi axit ăn mòn, giúp bảo vệ thiết bị điện tử nhạy cảm xung quanh.
3.3. Tiêu chuẩn chất lượng: IEC 60331, BS 6387, IEC 60332
Để cáp điện chống cháy được đưa vào sử dụng, sản phẩm phải vượt qua các thử nghiệm khắt khe theo tiêu chuẩn quốc tế:
- IEC 60331: Tiêu chuẩn duy trì mạch điện trong điều kiện hỏa hoạn. Cáp có khả năng truyền tải điện liên tục trong ít nhất 90 phút dưới ngọn lửa 750oC
- BS 6387: Tiêu chuẩn khắt khe của Anh, thử nghiệm cáp dưới 3 tác động đồng thời. Lửa ở nhiệt độ 95oC liên tục trong 180 phút, lửa kèm tia nước phun và lửa kèm va đập cơ học.
- IEC: Tiêu chuẩn thử nghiệm khả năng chống cháy lan của sợi cáp đơn hoặc bó cáp khi đặt thẳng đứng.
4. Ứng dụng dây cáp điện chống cháy
4.1. Công trình yêu cầu an toàn cao: sân bay, bệnh viện, cao ốc
Dây điện chống cháy được lắp đặt trong công trình có yêu cầu cao về điều hướng, thông tin liên lạc và kiểm soát không lưu hoạt động liên tục như sân bay và nhà ga. Với bệnh viện, sản phẩm giúp bảo vệ nguồn điện cho các thiết bị duy trì sự sống, phòng mổ và hệ thống chiếu sáng không bị ngắt quãng.
Toà nhà cao tầng, chung cư hay trung tâm thương mại, hầm ga, … những nơi có thời gian thoát hiểm dài, cáp duy trì điện cho thang máy cứu hộ và hệ thống tăng áp cầu thang. Những không gian kín, đông người cần cáp chống cháy ít khói để tránh gây hoảng loạn do khói độc.
4.2. Hệ thống thoát hiểm, báo cháy, điện chính công trình
Dây điện chống cháy có chức năng cấp điện cho đầu báo khói, còi báo động và tủ trung tâm hoạt động ổn định ngay cả khi lửa đã lan rộng. Từ đó giúp duy trì ánh sáng cho đèn EXIT, đèn chiếu sáng khẩn cấp và quạt hút khói độc tại hành lang khi có hoả hoạn. Đồng thời, nó giúp đảm bảo điện liên tục cho bơm nước chữa cháy hoạt động với công suất tối đa, bảo vệ đường cáp động lực chính dẫn từ máy phát điện dự phòng đến các tầng.
4.3. So sánh với dây điện thông thường
| Đặc tính kỹ thuật | Dây điện thông thường | Dây điện chống cháy |
| Băng mica chịu nhiệt | Không | Có |
| Khi gặp gọn lửa | Lớp nhựa cách điện nóng chảy nhanh, gây ngắn mạch | Vỏ nhựa có thể cháy nhưng băng mica giữ cách điện, duy trì mạch điện từ 90-180’ |
| Khả năng cháy lan | Cháy lan nhanh dọc theo đường dây, mở rộng phạm vi hoả hoạn | Kháng cháy lan |
| Khói và khí độc | Sinh ra khói đen kịt và khí cực độc HCL, gây ngạt thở | Ít khói, không sinh khí độc |
| Giá thành | Thấp, phù hợp cho các thiết bị sinh hoạt thông thường | Cao hơn, nhưng là bắt buộc quy chuẩn cho các hệ thống an toàn cốt lõi |
5. Thương hiệu dây điện chống cháy uy tín tại Việt Nam
Trên thị trường Việt Nam hiện nay, các dòng sản phẩm dây điện chống cháy đươc kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt, nhằm đảm bảo an toàn cho công trình. Dưới đây là một số thương hiệu dây điện chống cháy uy tín mà bạn nên tìm hiểu:
Dây cáp điện Cadivi là thương hiệu quốc gia giữ vị thế dẫn đầu thị trường với gần 50 năm thành lập và phát triển. Sản phẩm nổi bật bởi công nghệ đột phá, có khả năng chịu nhiệt lên liên tục trọng 120’ lên đến 1050oC, đáp ứng tiêu chuẩn AS/NZS của Úc. Đồng thời Cadivi cũng đạt chứng nhận danh giá FM Approved cho các dòng cáp chống cháy, ít khói, không sinh khí độc. Các mã dây cáp CV/FR hay CXV/FR luôn là lựa chọn ưu tiên của các công trình hiện đại, có nhiều yêu cầu khắt khe.
Bên cạnh Caivi thì các thương hiệu khác như LS-Vina, Trần Phú hay Cadisun cũng là những dòng cáp chống cháy được lựa chọn sử dụng cho các khu công nghiệp lớn. Điểm chung của các thương hiệu này là sản phẩm có độ bền, hàm lượng đồng tinh khiết cao cùng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như IEC 60331 và BS 6387.
6. Hướng dẫn chọn mua dây điện chống cháy đúng tiêu chuẩn
Khi chọn mua dây điện chống cháy cho công trình, việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật là yếu tố bắt buộc để đảm bảo an toàn tối đa khi xảy ra hỏa hoạn.
Dưới đây là các lưu ý quan trọng bạn cần kiểm tra trước khi quyết định mua hàng:
- Kiểm tra chứng nhận tiêu chuẩn: Cáp phải đạt các chứng chỉ quốc tế như IEC 60331 (duy trì mạch điện trong lửa), BS 6387 (chịu lửa, nước và va đập), hoặc IEC 60332 (chống cháy lan).
- Xác định rõ vật liệu vỏ bọc: Chọn vỏ FR-PVC cho các hệ thống thông thường để tiết kiệm chi phí; chọn vỏ LSFH/LSZH (ít khói, không halogen) cho không gian kín, đông người để tránh độc hại.
- Xác minh lớp cấu tạo bắt buộc: Đảm bảo cáp có lớp băng Mica quấn bảo vệ trực tiếp quanh lõi đồng, vì đây là thành phần cốt lõi giúp cáp không bị ngắn mạch khi gặp lửa.
- Lựa chọn thương hiệu uy tín: Ưu tiên sản phẩm của các hãng lớn có đầy đủ phiếu kiểm nghiệm chất lượng (Co/Cq) và đạt chứng nhận an toàn như CADIVI, LS-VINA, hay CADI-SUN.
- Tính toán đúng tiết diện lõi: Lựa chọn cỡ lõi đồng phù hợp với công suất của các thiết bị khẩn cấp (bơm cứu hỏa, quạt tăng áp) để tránh quá tải trong quá trình vận hành.
Việc đầu tư đúng loại vật tư ngay từ đầu không chỉ giúp công trình nghiệm thu phòng cháy chữa cháy dễ dàng, mà còn bảo vệ tính mạng con người và tài sản một cách bền vững. Hãy luôn tỉnh táo lựa chọn sản phẩm đạt chuẩn từ nhà sản xuất uy tín để sở hữu hệ thống dây điện chống cháy an toàn và chất lượng nhất.
