Hệ thống lưới điện quốc gia có nhiều cấp điện áp nên khoảng cách an toàn cũng khác nhau. Trong đó, điện trung thế 22kV được sử dụng phổ biến trong nhà máy sản xuất. Vậy khoảng cách an toàn với điện 22kV là bao nhiêu và quy định ra sao? ALEN sẽ giải đáp ngay dưới đây.
1. Điện trung thế là gì?
Điện trung thế là cấp điện áp trung gian trong hệ thống điện, đóng vai trò kết nối giữa lưới điện cao thế và mạng điện hạ thế. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Thông tư 42/2015/TT-BCT, hệ thống điện tại Việt Nam được chia thành nhiều cấp điện áp khác nhau. Cụ thể gồm:
- Hạ áp: đến 1 kV
- Trung áp: trên 1 kV đến 35 kV
- Cao áp: từ 35 kV đến 220 kV
- Siêu cao áp: trên 220 kV
Đường điện trung thế có mức điện áp 22kV dây trần ngắn, bọc bên trên bằng trụ cách điện bằng sứ. Cáp trung thế lắp trên cột bê tông ly tâm, chiều cao từ 9-12m. Sứ cách điện thiết kế theo dạng sứ đỡ hoặc chuỗi, sứ treo và sứ đứng.
2. Các cấp điện áp trung thế phổ biến tại Việt Nam
Các mức điện áp trung thế phổ biến tại Việt Nam được sử dụng với mục đích và phạm vi khác nhau:
2.1. 6 kV, 10 kV – lưới điện cũ, vùng nông thôn
Đây là mức điện áp thuộc hệ thống lưới điện cũ, hiện nay đang dần được thay thế và vẫn còn đang hoạt động ở một số vùng nông thôn hoặc nhà máy vận hành lâu năm
2.2. 15 kV – khu công nghiệp và đô thị
Cấp điện áp 15kV dùng trong một số khu công nghiệp và đô thị cũ, phù hợp mạng phân phối quy mô trung bình.
2.3. 22 kV – phổ biến nhất hiện nay
Điện áp 22kV là cấp điện áp phổ biến nhất hiện nay, được áp dụng rộng rãi trong lưới phân phối, cấp điện cho nhà máy, khu dân cư và các khu công nghiệp.
2.4. 35 kV – cấp điện áp trung thế cao nhất
Mức điện áp 35kV là cấp cao nhất hiện nay của điện trung thế, thường được dùng cho truyền tải nội vùng hoặc cấp điện cho phụ tải lớn, khoảng cách xa.
3. Đặc điểm nhận biết đường điện trung thế
Để nhận biết điện trung thế bằng mắt thường, bạn có thể dựa vào một vài gợi ý dưới đây!
- Cột điện: Được làm từ bê tông ly tâm đơn, chiều cao từ 9-12m.
- Sứ cách điện: Điện trung thế sử dụng sứ cách điện đứng hình bát úp hoặc sứ chuỗi. Kích thước to hơn hẳn sứ trên cột điện hạ thế, điện sinh hoạt.
- Số lượng dây dẫn: Thường có 3 dây pha chạy song song. Đôi khi sẽ thấy có thêm 1 dây chống sét ở đỉnh cột điện.
- Khoảng cách dây: Khoảng cách giữa các dây được bố trí cách xa nhau và xa thân cột điện hơn so với điện hạ thế để tránh hiện tượng phóng điện qua không khí.
- Biển cảnh báo: Trên thân cột điện thường được dán nhãn cảnh báo nguy hiểm như “ cấm trèo, điện áp cao nguy hiểm chết người” và kèm theo ký hiệu hình tia sét trong tam giác vàng
4. Ứng dụng của điện trung thế
Điện trung thế đóng vai trò quan trọng trong việc phân phối năng lượng từ lưới điện quốc gia đến các phụ tải tiêu thụ lớn. Các ứng dụng chi tiết của điện trung thế bao gồm:
4.1. Cấp điện cho khu công nghiệp, nhà máy sản xuất
Đây là nhóm khách hàng tiêu thụ điện năng cực lớn. Điện trung thế (thường là 22kV hoặc 35kV) được đưa trực tiếp vào các trạm biến áp riêng của nhà máy để hạ thế xuống mức 380V/220V phục vụ dây chuyền sản xuất, giúp giảm hao hụt điện năng so với việc kéo dây hạ thế từ xa.
4.2. Cấp điện cho trạm biến áp phân phối
Lưới trung thế kết nối các trạm biến áp trung gian với hàng loạt trạm biến áp phân phối nhỏ hơn đặt tại các khu dân cư. Tại đây, điện áp được giảm xuống mức hạ thế để đưa đến từng hộ gia đình.
4.3. Lưới điện phân phối khu đô thị lớn
Trong các thành phố, lưới điện trung thế thường được hạ ngầm (đi ngầm dưới đất) để đảm bảo mỹ quan và an toàn. Hệ thống này cung cấp nguồn năng lượng ổn định cho toàn bộ hạ tầng đô thị, từ đèn đường đến các khu chung cư cao tầng.
4.4. Trung tâm thương mại, bệnh viện lớn
Những địa điểm này yêu cầu công suất điện rất cao cho hệ thống điều hòa trung tâm, thang máy và thiết bị y tế chuyên dụng. Việc sử dụng nguồn trung thế giúp hệ thống vận hành ổn định, tránh sụt áp và đáp ứng được tải trọng lớn.
5. Khoảng cách an toàn điện trung thế
Hành lang bảo vệ an toàn, đây là khoảng cách tối thiểu từ dây dẫn điện đến người, công trình hoặc cây xanh để tránh nguy cơ phóng điện. Đối với trần nhà, khoảng cách an toàn điện trung thế tối thiểu là 2.0m và 1.0m đối với dây bọc.
Khi có hoạt động xây dựng, lắp đặt thiết bị hoặc sử dụng các phương tiện làm việc gần lưới điện, thì khoảng cách an toàn khi vận hành tối thiểu là 4.0m để tránh các tác động gián tiếp có thể gây nguy hiểm. Khi tham gia giao thông, khoảng cách dây an toàn tối thiểu là 1.5m.
Theo quy định về hành lang an toàn, luật điện lực, điều 11, hành lang bảo vệ an toàn đường dây trên không được xác định bởi chiều dài và chiều rộng tương ứng với cấp điện áp 22kV. Việc tuân thủ các khoảng cách này (1.0m – 2.0m tùy loại dây) là bắt buộc khi xây dựng nhà ở, công trình hoặc khi con người tiếp xúc gần khu vực có điện áp.
6. Nguy hiểm của điện trung thế và cách phòng tránh
Điện trung thế có an toàn không? là câu hỏi được nhắc đến nhiều trong thời gian qua. Điện trung thế cực kỳ nguy hiểm bởi nó có khả năng phóng điện trong không khí, chỉ cần đến gần là đường điện là đã có nguy cơ bị giật điện hoặc cháy bỏng nặng.
Các nguy cơ nguy hiểm chính
- Phóng điện hồ quang: Đây là nguy hiểm đặc trưng nhất. Điện áp cao có thể tạo ra tia lửa điện phóng qua khoảng cách giữa dây dẫn và cơ thể người, gây bỏng sâu và phá hủy nội tạng.
- Điện áp bước: Khi dây điện trung thế bị đứt rơi xuống đất, dòng điện lan tỏa ra vùng đất xung quanh. Nếu bạn bước vào vùng này, sự chênh lệch điện áp giữa hai chân sẽ tạo ra dòng điện chạy qua người.
- Hỏa hoạn và nổ: Sự cố chạm chập điện trung thế thường kèm theo tiếng nổ lớn và sức nóng khủng khiếp, có thể gây cháy các công trình lân cận.
Cách phòng tránh an toàn
Để bảo vệ bản thân và cộng đồng, bạn cần tuân thủ các quy tắc sau:
- Giữ khoảng cách tuyệt đối:
- Tuân thủ quy tắc “càng xa càng tốt”, tối thiểu là 2m đối với dây trần 22kV.
- Không đứng dưới đường dây điện khi trời mưa giông, có sấm sét.
- An toàn trong xây dựng và sinh hoạt:
- Không thả diều, đá bóng gần đường dây điện.
- Không tự ý leo trèo cột điện hoặc lắp đặt ăng-ten, giàn giáo, biển quảng cáo trong hành lang an toàn điện.
- Khi sử dụng các vật dụng dài (cần câu, sào, thang nhôm), phải chú ý quan sát phía trên để tránh va chạm vào dây điện.
- Xử lý khi dây điện bị đứt:
- Nếu phát hiện dây điện rơi xuống đất, hãy giữ khoảng cách ít nhất 10m và báo ngay cho cơ quan điện lực.
- Nếu bạn đang ở trong vùng có dây điện rơi, hãy nhảy chụm hai chân (hoặc bước từng bước rất nhỏ sao cho hai chân luôn gần nhau) để thoát ra ngoài, nhằm tránh điện áp bước.
- Trang bị bảo hộ (đối với kỹ thuật viên): Phải sử dụng sào cách điện, găng tay, ủng cách điện và các thiết bị chuyên dụng đã được kiểm định định kỳ.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn nắm rõ các kiến thức quan trọng về điện trung thế và quy tắc an toàn cần thiết. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp thiết kế, thi công trạm biến áp hoặc bảo trì hệ thống điện trung thế chuyên nghiệp, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn tối ưu nhất.
