Cáp ngầm hạ thế được sử dụng phổ biến trong nhiều công trình nhờ khả năng truyền tải điện an toàn, ổn định và bền bỉ. Vậy cáp ngầm hạ thế là gì, có cấu tạo ra sao và được ứng dụng trong những lĩnh vực nào? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây để lựa chọn loại cáp phù hợp với nhu cầu sử dụng.

1. Dây cáp điện ngầm hạ thế là gì?
Dây cáp ngầm hạ thế là loại cáp truyền tải điện năng hoạt động ở mức điện áp thấp 0.6/1kV, được thiết kế chuyên dụng để chôn trực tiếp dưới lòng đất hoặc lắp đặt trong môi trường có tác động cơ học cao.
Loại cáp này có cấu tạo nhiều lớp bảo vệ như lớp cách điện, lớp vỏ bọc và có thể có thêm lớp giáp kim loại, giúp chống ẩm, chống va đập cơ học, chống ăn mòn và đảm bảo vận hành an toàn trong môi trường ngầm.
2. Cấu tạo của cáp ngầm hạ thế theo tiêu chuẩn

Cấu tạo của cáp ngầm hạ thế được quy định nghiêm ngặt theo các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế như TCVN 5935-1/IEC 60502-1, đối với cáp có điện áp định mức 0.6/1kV. Để đảm bảo khả năng truyền tải và chống chọi áp lực khi chôn ngầm trực tiếp dưới lòng đất, một sợi cáp tiêu chuẩn có cấu tạo chi tiết như sau:
- Ruột dẫn điện
- Vật liệu: Được làm từ đồng (Cu) mềm ủ hoặc nhôm (AI). Ruột dẫn bằng đồng được ưu tiên hơn nhờ độ dẫn điện cao và độ bền ổn định.
- Tiêu chuẩn áp dụng: TCVN 6612/IEC 60228. Ruột dẫn cso dạng hình xoắn đồng tâm nén chặt để tăng độ co giãn và giảm khoảng trống.
- Số lõi: Từ 1 đến 4 lõi
- Lớp cách điện
- Vật liệu: Được làm từ XLPE hoặc PVC
- Đặc tính kỹ thuật: Tiêu chuẩn XLPE cho phép ruột dẫn hoạt động ở nhiệt độ cao đến 90oC ở điều kiện bình thường, và 250oC khi xảy ra ngắn mạch trong 5 giây. Lớp cách điện của các lõi pha sẽ được phân biệt bằng các màu sắc khác nhau.
- Lớp độn lót và băng quấn
- Vật liệu: Thường được làm từ sợi nhựa PP hoặc đùn PVC
- Chức năng: Điền đầy các khe hở giữa các lõi dây phân pha, giúp cố định kết cấu và tạo sợi cáp có hình dạng tròn trịa, vững chắc trước khi bọc các lớp tiếp theo.
- Lớp bọc bên trong
- Vật liệu: Nhựa PVC hoặc PE
- Chức năng: Làm lớp đệm ngăn cách mềm mại, bảo vệ phần lõi cách điện bên trong không bị trầy xước hoặc hư hại do sự chèn ép của lớp giáp kim loại cứng phía ngoài.
- Lớp giáp bảo vệ cơ học
Đây là thành phần cốt lõi phân biệt cáp ngầm với cáp treo thông thường, giúp bảo vệ cáp khỏi sức nén của đất đá hoặc va đập khi đào bới:
- DSTA (Double Steel Tape Armour): Giáp bọc bằng 2 lớp băng thép mạ kẽm quấn chéo nhau (phổ biến nhất cho cáp nhiều lõi).
- SWA (Steel Wire Armour): Giáp dạng sợi thép mạ kẽm chịu lực kéo tốt.
- DATA / AWA: Giáp băng nhôm hoặc sợi nhôm (chuyên dùng cho cáp ngầm 1 lõi để tránh hiện tượng dòng điện xoáy Eddy gây phát nhiệt kim loại)
- Lớp vỏ bọc bên ngoài
- Vật liệu: Nhựa PVC hoặc nhựa chịu lực cao HDPE
- Chức năng: Chống thấm nước, chống ẩm mốc từ lòng đất, kháng hóa chất nhẹ và bảo vệ toàn bộ kết cấu cáp khỏi môi trường chôn ngầm. Một số tiêu chuẩn công trình đòi hỏi lớp vỏ này phải là loại FR-PVC hoặc LSZH để tăng độ an toàn.
3. Phân loại cáp ngầm hạ thế phổ biến hiện nay
Dây cáp điện ngầm hạ thế được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí như số lượng lõi, vật liệu ruột dẫn, cấu tạo bảo vệ và môi trường lắp đặt. Trong đó, hai cách phân loại phổ biến nhất là theo số lượng lõi cáp và vật liệu lõi dẫn.
3.1. Phân loại theo số lượng lõi

Dựa vào số lượng lõi dẫn điện bên trong, cáp ngầm hạ thế được chia thành các loại chính gồm:
- Cáp ngầm hạ thế 1 lõi: Thường sử dụng trong hệ thống điện có công suất lớn, yêu cầu khả năng truyền tải dòng điện cao. Loại cáp này thường được lắp đặt theo bộ nhiều sợi song song để tạo thành hệ thống cấp điện 1 pha hoặc 3 pha.
- Cáp ngầm hạ thế 2 lõi: Bao gồm một lõi pha và một lõi trung tính, phù hợp với các hệ thống điện dân dụng, chiếu sáng hoặc thiết bị công suất nhỏ.
- Cáp ngầm hạ thế 3 lõi: Được sử dụng phổ biến trong hệ thống điện 3 pha, thường dùng để cấp nguồn cho máy móc, nhà xưởng, tòa nhà và các công trình công nghiệp.
- Cáp ngầm hạ thế 4 lõi: Gồm 3 lõi pha và 1 lõi trung tính, được ứng dụng rộng rãi trong mạng điện hạ thế cần truyền tải điện 3 pha 4 dây, đảm bảo khả năng vận hành ổn định cho các thiết bị sử dụng điện.
3.2. Phân loại theo vật liệu lõi dẫn
Dựa vào vật liệu chế tạo ruột dẫn, cáp ngầm hạ thế phổ biến gồm hai loại:
- Cáp ngầm hạ thế lõi đồng (Cu): Có khả năng dẫn điện tốt, điện trở thấp, chịu tải cao và độ bền cơ học tốt. Loại cáp này thường được sử dụng trong các công trình yêu cầu hiệu suất truyền tải điện ổn định như nhà máy, khu đô thị, trung tâm thương mại.
- Cáp ngầm hạ thế lõi nhôm (Al): Có trọng lượng nhẹ hơn, giá thành thấp hơn so với cáp đồng, phù hợp với các hệ thống cần kéo tuyến cáp dài hoặc yêu cầu tối ưu chi phí đầu tư. Tuy nhiên, khả năng dẫn điện của nhôm thấp hơn đồng nên cần lựa chọn tiết diện phù hợp để đảm bảo hiệu quả sử dụng.
4. Dây cáp ngầm hạ thế Cadivi và các thương hiệu phổ biến

Trên thị trường hiện nay, cáp ngầm hạ thế Cadivi là một trong những dòng sản phẩm được sử dụng phổ biến nhờ chất lượng ổn định, đa dạng chủng loại và đáp ứng nhiều nhu cầu từ công trình dân dụng đến công nghiệp. Bên cạnh Cadivi bạn cũng có thể tham khảo qua các thương hiệu khác như LS Vina, Cadisun, Trần Phú, …
Cáp ngầm hạ thế Cadivi
Một số dòng cáp ngầm hạ thế Cadivi phổ biến:
- Cáp CXV Cadivi: Cáp ruột đồng, cách điện XLPE, vỏ PVC, dùng cho hệ thống điện hạ thế dân dụng và công nghiệp.
- Cáp CXV/DSTA Cadivi: Có thêm lớp giáp băng thép bảo vệ, phù hợp chôn trực tiếp dưới đất, chịu được tác động cơ học tốt.
- Cáp CXV/DATA Cadivi: Sử dụng lớp giáp nhôm bảo vệ, có ưu điểm nhẹ, chống va đập và phù hợp với nhiều công trình.
Các thương hiệu cáp ngầm hạ thế phổ biến khác
- LS VINA: Dòng cáp chất lượng cao, thường dùng trong các dự án công nghiệp, nhà máy và công trình lớn.
- Cadisun: Đa dạng chủng loại, đáp ứng nhu cầu cấp điện dân dụng và công nghiệp.
- Trần Phú: Thương hiệu lâu năm, nổi bật với các dòng cáp điện hạ thế có độ ổn định cao.
5. Ứng dụng của cáp ngầm hạ thế trong thực tế

Nhờ khả năng truyền tải điện ổn định, độ bền cao và đảm bảo tính thẩm mỹ, cáp ngầm hạ thế được sử dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực như:
- Hệ thống điện dân dụng: Có tác dụng cấp nguồn điện cho nhà ở, chung cư, biệt thự, khu đô thị, giúp giảm tình trạng dây điện nổi gây mất an toàn và ảnh hưởng đến mỹ quan.
- Công trình công nghiệp: Lắp trong nhà máy, xưởng sản xuất, khu công nghiệp để truyền tải điện đến máy móc, thiết bị và hệ thống chiếu sáng.
- Cơ sở hạ tầng đô thị: Được sử dụng trong hệ thống điện ngầm tại đường phố, công viên, khu thương mại, sân bay, bệnh viện nhằm đảm bảo vận hành ổn định và an toàn.
- Hệ thống điện năng lượng tái tạo: Dùng để kết nối nguồn điện từ các dự án điện mặt trời, điện gió đến tủ phân phối hoặc trạm biến áp.
- Công trình giao thông: Ứng dụng trong hệ thống cấp điện cho đèn đường, hầm giao thông, bãi đỗ xe và các khu vực yêu cầu đường dây điện gọn gàng, an toàn
6. Phương pháp thi công lắp đặt cáp ngầm hạ thế đúng kỹ thuật

Việc thi công cáp ngầm hạ thế cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật để đảm bảo an toàn, hạn chế hư hỏng cáp và giúp hệ thống điện vận hành ổn định lâu dài. Các bước lắp đặt phổ biến gồm:
- Khảo sát và chuẩn bị mặt bằng: Trước khi thi công, cần khảo sát tuyến đi dây, xác định vị trí đặt cáp, độ sâu chôn cáp và điều kiện môi trường. Đồng thời chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị thi công và lựa chọn loại cáp phù hợp với công suất sử dụng.
- Đào rãnh và xử lý nền đặt cáp: Rãnh cáp được đào theo đúng kích thước thiết kế, đảm bảo khoảng cách an toàn với các công trình ngầm khác. Đáy rãnh cần được làm phẳng, có thể lót cát hoặc vật liệu bảo vệ để tránh cáp bị tác động bởi đá, vật sắc nhọn.
- Lắp đặt và bảo vệ cáp: Cáp được đặt trực tiếp dưới đất hoặc luồn trong ống bảo vệ tùy theo yêu cầu công trình. Trong quá trình kéo cáp cần tránh làm gập, xoắn hoặc kéo căng quá mức gây ảnh hưởng đến lớp cách điện.
- Kiểm tra và đấu nối: Sau khi lắp đặt, tiến hành kiểm tra lớp vỏ cáp, đo điện trở cách điện, kiểm tra thông mạch trước khi đấu nối vào tủ điện hoặc thiết bị sử dụng.
- Lấp đất và hoàn thiện: Sau khi kiểm tra đạt yêu cầu, tiến hành phủ lớp cát bảo vệ, đặt biển cảnh báo (nếu cần) và lấp đất hoàn trả mặt bằng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
7. Cách chọn cáp ngầm hạ thế phù hợp với công trình

Việc lựa chọn cáp ngầm hạ thế phù hợp giúp hệ thống điện hoạt động an toàn, ổn định và tối ưu chi phí đầu tư. Khi chọn cáp, cần lưu ý một số yếu tố sau:
- Xác định công suất và dòng điện sử dụng: Cần tính toán nhu cầu tải của công trình để lựa chọn cáp có tiết diện lõi dẫn phù hợp, tránh tình trạng quá tải gây nóng cáp hoặc giảm tuổi thọ.
- Lựa chọn vật liệu lõi dẫn:
-
-
- Cáp đồng dẫn điện tốt, độ bền cao, phù hợp với công trình yêu cầu hiệu suất và độ ổn định lớn.
- Cáp lõi nhôm có trọng lượng nhẹ, giá phải chăng, thích hợp cho các tuyến cáp dài hoặc công trình cần tối ưu chi phí.
-
- Chọn loại cáp theo môi trường lắp đặt: Với loại cáp chôn trực tiếp dưới đất hay ở các khu vực có thường xuyên bị tác động ngoại quan, nên sử dụng cáp có lớp giáp bảo vệ như CXV/DSTA.
- em xét số lượng lõi cáp: Tùy theo hệ thống điện 1 pha hay 3 pha để lựa chọn cáp 1 lõi, 2 lõi, 3 lõi hoặc 4 lõi phù hợp.
- Ưu tiên thương hiệu và tiêu chuẩn chất lượng: Nên lựa chọn cáp từ các thương hiệu uy tín như Cadivi, LS VINA, Cadisun, Trần Phú và đảm bảo sản phẩm có đầy đủ thông số kỹ thuật, nguồn gốc rõ ràng.
Lựa chọn đúng loại cáp ngầm hạ thế không chỉ đảm bảo khả năng truyền tải điện hiệu quả mà còn giúp giảm sự cố, tiết kiệm chi phí bảo trì và nâng cao độ an toàn cho toàn bộ công trình.
